Hareket Nedir? Kaça Ayrılır Tek Tek Açıklayalım
Hareket… Evet, hepimiz bu kelimeyi günlük hayatımızda bir şekilde kullanıyoruz. Birinin “Hareket et!” diye bağırmasıyla bir yerlere yetişmeye çalışırken, bir de içsel hareketlerimiz vardır. Yani, hareketsiz olsanız bile, kafanızda bir sürü düşünceyle fırın gibi dönüp duruyorsunuz. Ama ne demek bu hareket? Hem fiziksel hem de zihinsel olarak? Hadi gelin, bu soruyu birlikte açalım.
Hareketin Tanımı: Biraz Felsefe, Biraz Espri
Hareketin ne olduğunu tanımlamak için öncelikle felsefi bir giriş yapalım. Çünkü ben zaten 25 yaşındayım, hep biraz derin düşünmeyi seviyorum, değil mi? “Hareket nedir?” sorusu aslında basit bir fiziksel olgudan çok daha fazlasını ifade eder. Fiziksel anlamda hareket, bir cismin, bir nesnenin zaman içinde yer değiştirmesi demek. Klasik tanım. Ama bir de varlık olarak “hareket” var. Hani o içsel, ruhsal, zihinsel harekete dönüşen, çayımla birlikte kafamda dönen felsefi bir devinim…
Ama tabii ki ben, İzmir’de yaşayan, arkadaş ortamında espri yapıp derin içsel sorgulamalara dalan biri olarak, her şeyin biraz daha eğlenceli olmasını tercih ederim. Birini harekete geçirmeyi bile mizah yoluyla yaparım:
> “Ya, bu kadar hareketsizsin, kuşların bile seni geçer.”
Böyle bir şey dediğinizde, tabii ki arkadaşınızın suratındaki ifadeyi görmeniz gerekir. Çünkü kafasında hâlâ ‘Neden birden kuşlar?’ sorusu dönerken, siz bir yandan beyninizin içinde fiziksel hareketin başka boyutlarıyla meşgulsünüzdür.
Ama esas soruya dönelim: Hareket nedir, kaça ayrılır?
Fiziksel Hareket: Bedenin Dili
Fiziksel hareket en temel anlamıyla bir cismin yer değiştirmesi, yani “yerinden oynaması”dır. Benim için bu tür hareket, günün birinde sabah uyandığında yatağından çıkmayı başarmak gibidir. Yani çoğu zaman yatakta yatmak o kadar rahat gelir ki, kalkmak zor bir hareket olur. O yüzden bazen fiziksel hareketin gücünü sadece yataktan kalkabilmekte hissedersiniz.
> “Evet, ben de düşündüm, bugünden itibaren daha çok hareket edeceğim. Ama önce bir kahve içeyim de, sonra…”
Hareketin bu biçimi, insanın kaslarının çalışmasıyla olur. Hani yürümek, koşmak, bir şeyleri kaldırmak, bir yeri temizlemek falan. Tamam, bunlar hareketin en temel türü, ama yeri geldiğinde bir arabanın çalışması, topa vurulması veya birinin koşarak gelip seni kaldırması da fiziksel harekettir. Burada neyi anlatmaya çalışıyorum? Hareketi bir şekilde zorla yapmak. Mesela sabah koşuya çıkmaya karar verdim. “Hareket edeceğim!” diye bağırarak, eve çıktığımda o kadar sağlıklı hissettim ki… sonra aklıma geldi:
> “Hadi ya, şimdi de sağlıklı olmam gerekiyor. Bu işin sonu yok!”
Gördünüz mü? Bu iş bazen insanı yakalıyor, bazen de derin düşüncelere sürüklüyor.
Zihinsel Hareket: Beynin Maratonu
Gelelim daha ilginç ve biraz da komik olan bölüme: Zihinsel hareket. Hepimiz biliyoruz, zihnimiz bazen bedeni çok geride bırakabilir. Yani, bedenen hareketsizken bile beynimiz sürekli devinim halinde olabilir. Özellikle de bir şeyleri takıntı haline getiriyorsanız! Mesela gece yatağınızda saat 3’te uyanıp, geçmişte yapmadığınız bir şey yüzünden “Neden o gün ona gülmedim?” diye düşünebilirsiniz. O an fiziksel olarak bir şey yapmasanız da, beyninizin nasıl bir devinim içinde olduğunu hissedersiniz.
> “Ya, gerçekten neden o insanı gülerek karşılamadım? Bunu düşünmeden uyuyabilir miyim?”
İşte bu da zihinsel harekettir. Beyin, düşünce akışında, bazen bir konuya saplanıp kalır. Bir şey hakkında fazlaca düşünmek, odaklanmak da zihinsel hareketin bir parçasıdır. Benim gibi insanlar için bu durum çok normal. Her şeyin üzerinde düşünüp sonra, gerçekten de hiçbir şey yapmadan geçip gitmek… Ama bu da insana sürekli hareket ettikleri hissini verir. Sanki kafada koşuluyor, ama beden nehrin kıyısında bekliyor.
Toplumsal Hareket: Kendimizi Bir Arada Bulduğumuz Yer
Toplumsal hareket ise, biraz daha dış dünyaya ve çevremize dönük bir hareket biçimidir. Bu, bir toplumun ya da bireylerin bir araya gelip harekete geçmesiyle ilgili bir şey. Mesela İzmir’deki arkadaşlarımın haftasonu buluşmalarını düşünün. Kimseye söylemeden kocaman bir sosyal hareket başlatmış oluyoruz. “Hadi gel, kısacık bir kafede buluşalım!” diyoruz, ama aslında bu, kocaman bir etkinlik halini alıyor. Tüm arkadaşlar bir araya geliyor, gülüp eğleniyor. Ortaya çıkan sohbetlerden biri olur ki, “Ya, biz aslında toplumsal bir hareket başlatıyoruz.”
Tabii ki, sonra kimse “toplumsal hareket” deyince bizim buluşmamızın aklına gelmez. Ama bazen, hareket sadece bir araya gelip neşelenmekle bile olabilir.
Hareketin Önemi: Küçük İşlerin Büyük Gücü
Sonuçta, her hareket bir amaca yönelir. Fiziksel hareket, beynin sürekli düşünmesi ya da toplumsal bağlar kurmak, hepsi birer devinimdir. Ve her devinimin amacı vardır. Kimileri hareketsiz kaldığı zaman düşüncelerinde boğulurken, kimileri de hareketsiz kalmayı, düşünmeden olmamayı tercih eder. O yüzden, harekete geçmek dediğimizde, bazen sadece bir adım atmak, bazen bir kelime konuşmak, bazen de kahve içerek harekete geçmek olabilir.
> “Evet, hareket etmeyi düşünüyorum. Ama önce bir kahve içeyim.”
Tabii ki, hareketsiz kaldığında bile bazı küçük hareketler yapmak mümkün. Mesela beyninizin içindeki düşünce akışını yönlendirmek ya da, en basitinden, yerinizde biraz oynayarak fiziksel anlamda kendinizi uyarabilirsiniz. Kimseye bir zarar vermez.
—
Hareketin Sonu: Aslında, Her Şey Harekettir
Hareket, aslında sadece bir fiziksel olay değil. Yaşamın kendisidir. Her şeyin, sürekli bir devinim içinde olduğu bir evrende yaşıyoruz. Fiziksel, zihinsel ve toplumsal her hareket, bu büyük çarkta bir dişlidir. Kimileri bu hareketi fark eder, kimileri ise onun peşinden sürüklenir. Ama her halükarda, harekete geçmek için bir sebep vardır.
Harekete geçmenin, başlamak için illa bir şeyin olmasına gerek yoktur. En basitinden, sadece biraz düşünmek bile harekettir. İşte bu yüzden harekete geçmek, bazen en iyi şekilde yavaşça başlamak olabilir. Ama unutmayın, bazen de bir kahve içmek her şeyi hızlandırabilir.